Het ontwikkelen van een duurzamere zetsteen past binnen de klimaat- en duurzaamheidsambities: 100% energieneutraal in 2025 en 100% circulair in 2030. Circulariteit is het hergebruiken van afval tot nieuwe producten. 

Door nieuwe regels en de stijging van de zeespiegel moeten de dijken op veel plaatsen in de toekomst versterkt worden. Daarom is dit project niet alleen voor Zeeland belangrijk, maar voor heel Nederland. Het maken van de blokken is een flinke uitdaging, want de blokken moeten bestand zijn tegen de kracht van de zee. Als de proef slaagt, dan kan de zetsteen op allerlei manieren worden toegepast. 

Dit is er gebeurd sinds de start in juni 2021:

• Het ontwikkelen van een hogedrukpers die sterke blokken kan maken.
• Het berekenen van het effect op de prijs en milieukosten.
• Het testen van verschillende recepten voor de blokken.
• Het maken van blokken en een proefvak.

In april 2022 is de pers in gebruik genomen en in juni is het eerste blok geperst. Ruim een maand later was het proces goed op gang. Met deze Geowall-technologie produceerde Van Oord ongeveer 300 blokken tussen half juli en half augustus 2022.

In september 2022 waren de blokken hard genoeg om het proefvak aan te leggen. Dit gebeurde half september op de Westerscheldedijk bij Hansweert, net buiten de voorhaven van het Kanaal door Zuid-Beveland. Op z’n vroegst wordt het proefvak in 2025 weggehaald. Tot die tijd blijft het projectteam, in samenwerking met ingenieursbureau Netics en de HZ University of Applied Sciences, de ontwikkeling van het proefvak controleren. Dicht bij het proefvak zijn in februari en mei 2022 kleine blokken van verschillende recepten met baggerspecie geplaatst. 

Dit is er gebeurd na het aanleggen van het proefvak in september 2022:

• Regelmatige controles op stevigheid van de blokken en ecologische ontwikkeling.
• Voorbereiden vervolgonderzoeken voor andere locaties.

Het onderzoek is bijna afgerond en dus wordt het proefvak met zetsteen op de dijk bij Hansweert binnenkort verwijderd. De uitkomsten van het onderzoek zijn positief: de blokken liggen nog netjes op hun plek en zijn goed intact gebleven. Dat is goed nieuws, want het brengt een circulaire en duurzame bekleding voor dijken weer een stap dichterbij. 

In juli 2025 is de laatste monitoring uitgevoerd, waarbij ook is gekeken naar de ecologische ontwikkeling in en rond het vak.

De blokken zelf verdwijnen niet: ze krijgen een nieuwe plek in de kreukelberm voor de dijk. Daar worden ze nog intensiever blootgesteld aan golven en zout water. Zo kunnen we de blokken ook de komende jaren blijven volgen. Zonder proefvak, maar met volop inzicht. 

Als we mogelijkheden zien om de blokken nog beter te maken, dan bekijken we of dit haalbaar is. Daarmee komt de mogelijkheid om bagger te gebruiken voor harde dijkbekleding steeds dichterbij. Ook andere initiatiefnemers raken geïnspireerd door de resultaten tot dusver. Zij zullen er vaker voor kiezen om baggerspecie als bouwmateriaal te gebruiken en zo meer circulair te gaan bouwen. De komende periode bereiden we vervolgonderzoeken voor op andere plekken in Nederland, zodat we de kennis uit Hansweert verder kunnen uitbreiden. 

De eindresultaten van de volledige proef worden in het najaar van 2025 gedeeld.