Situatie nu

Het steigergedeelte van het Zuiderhoofd is op dit moment afgesloten met hekwerk doordat delen van het paalhoofd in slechte staat verkeren. De stormen van afgelopen februari hebben het paalhoofd nog verder beschadigd. In juni zijn loszittende delen, zoals planken, gordingen etc., verwijderd. We hebben verbodsborden geplaatst om het paalhoofd niet te betreden, niet aan te meren en er niet onderdoor te lopen. Daarmee is het paalhoofd afgesloten en alleen nog maar beperkt toegankelijk via het steigergedeelte. De constructie van het paalhoofd wordt steeds zwakker, de najaarsstormen zullen dit proces versnellen. We controleren frequent de staat van het paalhoofd en of de situatie veilig is en blijft. Omdat het paalhoofd geen waterkerende functie heeft, heeft dit geen gevolgen voor de waterveiligheid.

Toekomst

Wij onderzoeken nu welke weg ingeslagen moet worden. Met partijen worden gesprekken gepland om gezamenlijk de situatie te bespreken. Bij de renovatie van ruim 10 jaar geleden is met alle betrokken partijen afgesproken dat, indien groot onderhoud noodzakelijk is, men weer met elkaar in overleg gaat over de mogelijkheden van medefinanciering door alle partijen. Ondertussen zijn wij bezig om subsidiemogelijkheden in kaart te brengen. Tot nu toe blijkt dat de mogelijkheden beperkt zijn. Ook inventariseren wij wat op technisch gebied nog mogelijk is, bijvoorbeeld met hergebruik van materialen. Met marktpartijen wordt gekeken hoe we met hergebruik van de bestaande materialen levensduurverlengend kunnen handelen. Verder is het gebied rondom het paalhoofd tijdens WOII veelvuldig gebombardeerd. Het benodigde onderzoek en eventueel ruimen van de  explosieven zal een kostbare en tijdrovende activiteit zijn.  Explosieven die geruimd moeten worden liggen vooral onder water. Door de aanwezigheid van niet gesprongen explosieven zal de aannemer in zijn werk en voortgang worden beperkt in de ontwerp- en uitvoermogelijkheden. Herbouw van het Zuiderhoofd met een ontwerp wat voldoet aan de huidige en de nog te verwachten stormen en golfslag is een kostbare operatie. Het college van B&W van de gemeente Veere heeft op 29 november 2022 een memo verzonden naar de gemeenteraad over de stand van zaken. De link naar deze memo vindt u onderaan de pagina. De bedragen van 8 tot 10 miljoen die worden genoemd in de media en in de raadsmemo zijn een schatting. De 10 miljoen is de bovengrens van deze bandbreedte.  Alle genoemde kostencategorieën zijn nog niet exact te noemen, vandaar dat deze  bandbreedte wordt aangehouden.

Bijeenkomst 7 juni 2023

 Op woensdag 7 juni 2023 hebben we tijdens een bijeenkomst op het waterschapskantoor in Middelburg een ontwerp gepresenteerd om het Zuiderhoofd in Westkapelle te herstellen. De gemeente Veere, de dorpsraad van Westkapelle en Stichting Cultuurbehoud Walcheren waren bij de bijeenkomst aanwezig. Na overleg met betrokken partijen is een door de dorpsraad aangereikte variant uitgewerkt en gepresenteerd. Het gepresenteerde ontwerp bestaat uit versteviging van de bestaande paalhoofdconstructie met een verhoogde strekdam met breuksteen. Voor deze optie is gekozen om de oude paalhoofden zo veel mogelijk te laten staan. Het houtwerk wordt zodanig hersteld dat het Zuiderhoofd na renovatie weer bereikt kan worden. De dorpsraad en Stichting Cultuurbehoud hebben aangegeven dat ze het aangezicht van het Zuiderhoofd zoveel mogelijk intact willen houden. Het waterschap gaat uitzoeken of een lagere fundering mogelijk is.  

Uitdagingen

Het is op dit moment nog niet duidelijk welk besluit genomen gaat worden. Nader onderzoek en gesprekken met partijen staan op de planning. Zoals ook recent in artikelen in de media is weergegeven kennen wij grote uitdagingen. Door de Oekraïne-oorlog en de forse inflatie worden ook wij geconfronteerd met enorme kostenstijgingen van energie, materiaal en grondstoffen. Ook voor de toekomst op het gebied van onze kerntaken staan wij voor flinke uitdagingen. Veranderende klimatologische omstandigheden geven de noodzaak tot het aanpassen van de waterkeringen zoals bijvoorbeeld het grootschalig versterken van dijken. Ook het beheer van zoet water, het afvoer bij bovennormale neerslag en borging bij droogte, vraagt voor nu en in de toekomst veel van ons.  Dit heeft gevolgen voor de keuzes die wij maken en waaraan wij geld en tijd kunnen besteden.

Bijeenkomst 20 februari 2024

Op dinsdag 20 februari zijn we samen met de gemeente Veere in gesprek gegaan met de Dorpsraad Westkapelle en Stichting Cultuurbehoud Westkapelle in het gemeentehuis in Domburg. Tijdens dit gesprek is aangegeven welke inspanningen de afgelopen periode zijn verricht om de mogelijkheden te onderzoeken voor renovatie of nieuwbouw en de daarbij behorende kosten. 

Omdat er een grote mate van onzekerheid is over de uiteindelijk te maken kosten, is het voor de gemeente Veere en waterschap Scheldestromen bestuurlijk haast niet mogelijk om een investeringsvoorstel gedragen te krijgen. Dit heeft te maken met onzekere factoren zoals stabiliteitsonderzoeken, niet gesprongen explosieven, etc. Verder is waterschap Scheldestromen de komende jaren veel tijd en geld kwijt aan de HWBP-projecten (HoogWaterBeschermingsPlan). Deze enorme dijkversterkingsprojecten vragen veel capaciteit en geld van het Waterschap. Deze projecten krijgen een hogere prioriteit dan het Zuiderhoofd.

Als laatste optie wordt in samenwerking met de Provincie contact gezocht met het Rijk voor een poging geld/subsidie te krijgen voor renovatie/nieuwbouw. Wanneer we hierover iets horen is nu nog niet bekend.