Om meerdere redenen heeft de algemene vergadering van het waterschap verzocht om de mogelijkheid te bekijken of de belasting voor de wegentaak ook via een aparte heffing kan worden geïnd. Daarmee worden de kosten van het wegenbeheer mogelijk verschoven van de watersysteemheffing naar een aparte wegenheffing. Voor de duidelijkheid; het is een verschuiving van een belasting die al geheven wordt. Dat biedt de mogelijkheid om speciaal voor de wegentaak te kunnen bepalen hoe de kosten het beste kunnen worden verdeeld.

Wat is de achtergrond en wat merken belastingbetalers in Zeeland hiervan? We zetten een aantal vragen en antwoorden op een rij.

Waarom beheert waterschap Scheldestromen de wegen in het buitengebied?
Om die vraag te beantwoorden is het goed om eerst te kijken hoe het wegenbeheer in Nederland is georganiseerd. Wegen worden beheerd door verschillende overheden. Snelwegen zijn van het Rijk, provincies beheren provinciale wegen en gemeenten zijn verantwoordelijk voor wegen binnen de bebouwde kom.

Het beheer en onderhoud van snelwegen en provinciale wegen wordt grotendeels betaald door het Rijk. Lokale wegen worden deels bekostigd via het Gemeentefonds, het resterende deel via de gemeentelijke belastingen. De kosten voor de Rijkswegen worden voornamelijk door het Rijk bekostigd vanuit de algemene belastingen. De provinciale wegen worden grotendeels bekostigd door het Rijk via het Provinciefonds. Het resterende deel wordt betaald vanuit de provinciale opcenten op de motorrijtuigenbelasting.

In veel delen van Nederland vallen ook de wegen in het buitengebied onder de verantwoordelijkheid van gemeenten en worden dan ook bekostigd uit gemeentelijke belastingen. In een aantal gebieden is dat anders. Daar voeren waterschappen deze taak uit, waaronder in Zeeland.

In Zeeland beheert waterschap Scheldestromen ongeveer 4.000 kilometer aan wegen in het buitengebied. Dat doet het waterschap al meer dan 20 jaar, voor heel Zeeland. Alle Zeeuwen betalen al die tijd mee aan het beheer van deze wegen via de watersysteemheffing.

Met die heffing zorgt het waterschap voor sterke dijken en duinen, schoon en voldoende water én voor het onderhoud van wegen in het buitengebied. Deze heffing staat op het aanslagbiljet dat inwoners en bedrijven ontvangen van Sabewa.

Alles weten over waterschapsbelastingen? Bekijk de animatie.

Waarom wordt gesproken over een aparte wegenheffing?
Sinds dit jaar geldt een nieuw landelijk systeem voor het heffen van waterschapsbelastingen. Dat systeem heeft gevolgen voor de manier waarop kosten worden verdeeld tussen burgers, bedrijven, agrariërs en beheerders van natuurterreinen.

Voor burgers blijven de kosten grotendeels gelijk, maar voor andere groepen, zoals agrariërs, zijn de lasten fors gestegen. Dat komt onder meer doordat de watersysteemheffing vooral is ingericht voor waterbeheer en minder goed past bij het verdelen van kosten voor wegen in het buitengebied. De vraag is dus of de kosten van het watersysteembeheer en het wegenbeheer op dezelfde manier moeten worden verdeeld.

Om te komen tot een betere balans in de tarieven heeft de algemene vergadering van waterschap Scheldestromen gevraagd om te onderzoeken of een aparte wegenheffing mogelijk is, met een eigen en passende kostenverdeling.

Het onderzoek is inmiddels afgerond en er ligt een concreet voorstel. In de commissie Bestuur en Economische Zaken van 1 april wordt hierover gesproken. In de algemene vergadering van 9 april wordt besloten of de wegenheffing wordt ingevoerd.

Gaan we dan belasting betalen die we eerder niet betaalden?
Nee. De belasting voor wegen wordt nu ook al betaald, maar dan via de watersysteemheffing. Het verschil is dat deze kosten met een aparte wegenheffing zichtbaar worden gemaakt en volgens een andere verdeling worden geïnd, passend bij wie belang heeft bij het wegenbeheer.

Het voorstel dat op 9 april voorligt heeft op basis van de begroting 2026 de volgende gevolgen voor het totale tarief - het gezamenlijke bedrag aan watersysteemheffing en de mogelijk nieuwe wegenheffing:

• Het tarief voor ingezetenen blijft gelijk. Huishoudens met een huurwoning krijgen in dit voorstel niet te maken met een hoger belastingtarief.
• Het tarief voor gebouwd stijgt. Voor eigenaren van bedrijfsmatig onroerend goed stijgt het tarief met 0,00266%. Voor huishoudens met een koopwoning stijgt het tarief met 0,00254%. Voor een huiseigenaar met een koopwoning met een gemiddelde WOZ-waarde van € 319.000,- komt dit neer op een stijging van € 8,10 per jaar.
• Het tarief ongebouwd stijgt minder sterk. Zonder de aparte wegenheffing en onttrekking aan reserves zou het tarief voor agrarische bedrijven stijgen van € 115,46 naar € 139,59 per hectare. Door dit voorstel blijft de stijging van het tarief ongebouwd beperkt tot € 125,60 per hectare.
• Het tarief voor natuurterreinen daalt. Voor beheerders van natuurterreinen daalt het tarief per hectare met € 1,41.

Hoe ziet het proces eruit?
In de commissie Bestuur en Economische Zaken van 1 april wordt het voorstel besproken. In de algemene vergadering van 9 april wordt besloten of de wegenheffing wordt ingevoerd. Daarna kan de provincie Zeeland worden gevraagd om het Reglement voor waterschap Scheldestromen aan te passen.

Als dat gebeurt, stelt het waterschap een nieuwe Kostentoedelingsverordening, een nieuwe Verordening op de watersysteemheffing en een Verordening op de wegenheffing vast. Daarover moet uiterlijk in november worden besloten, zodat een aparte wegenheffing per januari 2027 kan worden ingevoerd.