Zwakke Schakel West-Zeeuws-Vlaanderen

Alle dijken in Nederland moeten een superstorm kunnen trotseren. De overheid toetst daarom sinds 1996 iedere vijf jaar of onze dijken en duinen nog sterk genoeg zijn. In Zeeland moet onze kustversterking een storm kunnen weerstaan die eens in de 4.000 jaar kan voorkomen. Ter vergelijking: de storm uit 1953 komt gemiddeld eens in de 250 jaar voor. Op plaatsen in bijvoorbeeld de Randstad, ligt die norm zelfs nog hoger. Daar moet de waterkering een storm kunnen trotseren die eens in de 10.000 jaar kan voorkomen. De eisen zijn daar dus nog strenger, omdat de economische waarde en de bevolkingsdichtheid achter de duinen en dijken veel hoger is. Uit het onderzoek in 2005 bleek dat tien delen van de Nederlandse kust niet in staat waren een superstorm te weerstaan en dus versterkt moesten worden, de zogenoemde Zwakke Schakels. Twee van deze Zwakke Schakels lagen in Zeeland: één op Walcheren (Nolle-Westduin en Westkapelle) en één in West-Zeeuws-Vlaanderen. Eind 2016 werd de laatste Zwakke Schakel, namelijk die in West-Zeeuws-Vlaanderen, opgeleverd. Daarmee is de Nederlandse kust de komende vijftig jaar superstormproof.

Zwakke Schakel West-Zeeuws-Vlaanderen

De Zwakke Schakel West-Zeeuws-Vlaanderen liep van Breskens tot aan Cadzand-Bad. Omdat het zo'n groot gebied is, ruim tien kilometer, is dit project opgedeeld in de volgende vijf deelgebieden: 

Voor meer informatie over de diverse deeltrajecten verwijzen we naar Informatie werkzaamheden kustversterking.

Een eigen aanpak per traject

Elk deeltraject vereiste een eigen aanpak, die we zoveel mogelijk lieten aansluiten bij het bestaande landschap. Naast het versterken van de kust hielden we dan ook zoveel mogelijk rekening met de ruimtelijke kwaliteit van het kustgebied in West-Zeeuws-Vlaanderen. Het doel is dat natuur, recreatie en economie meeprofiteerden van de kustversterking. De filosofie van het waterschap is daarbij: zacht waar het kan, hard waar het moet. Daarmee bedoelen we het materiaal dat we gebruiken. Het liefst kiezen we voor een zandige oplossing, maar als dat niet mogelijk is, werken we met harde materialen. Of een combinatie van beide. We zijn gestart met de minst complexe trajecten, zodat we na wat jaren ervaring de meer complexe kustvakken konden aanpakken. Complex vanwege de constructies en de samenwerking met partners.

Tijdlijn en kustversterking in het kort

  • 2009 - 2010: In Nieuwvliet-Groede zijn nieuwe duinen aangelegd tegen de bestaande dijk. De bestaande kustlijn is nu ongeveer 50 meter richting zee opgeschoven. Lees meer over de kustversterking Nieuwvliet-Groede.

  • 2010 - 2011: De kuststrook bij de dijk van de Herdijkte Zwarte Polder is flink verbreed. Richting de Noordzee is een nieuw duin en een strekdam aangelegd. Tussen de Verdronken en de Herdijkte Zwarte Polder en de glooiing is de dijk versterkt en overslagbestendig gemaakt. Lees meer over de kustversterking Herdijkte Zwarte Polder.

  • 2011 - 2012: Bij Breskens is ter hoogte van Scheldeveste de dijk sterker gemaakt en verhoogd met een muur van 1,5 meter hoog. De zeedijk rondom het Veerplein is verhoogd en zeewaarts verbreed met een nieuwe laag klei. Bij het Badstrand vanaf de Veerhaven tot net na het appartementencomplex De Wulpen, is 400 meter dijk versterkt. Lees meer over Breskens.

  • 2013 - 2016: In Waterdunen, het kustvak tussen Breskens en Groede, is tot 300 meter landinwaarts een nieuw duin aangelegd. Ten westen van ’t Killetje is het duin zeewaarts versterkt. Lees meer over Waterdunen.
  • 2013 - 2016: In Cadzand-Bad is aan weerszijden van het uitwateringsgemaal een nieuw duin aangelegd voor de bestaande dijk. Daarnaast zijn twee nieuwe strekdammen aangelegd. Deze zijn verhoogd, verlengd en verbreed ten opzichte van de vorige dammen. Hier is meer informatie over Cadzand-Bad te vinden.

Projectbureau Zwakke Schakel

Waterschap Scheldestromen was als beheerder van de dijken en duinen in Zeeland verantwoordelijk voor de uitvoering van de kustversterking. Hiervoor is het Projectbureau Zwakke Schakel West-Zeeuws-Vlaanderen opgericht. In dit projectbureau werkten waterschappers met verschillende betrokken organisaties samen om de kustversterking gebiedsgericht aan te pakken. De kustversterking haakte aan bij het gebiedsplan voor West-Zeeuws-Vlaanderen ‘Natuurlijk Vitaal’ dat in 2004 is vastgesteld door de Provincie Zeeland. Het projectbureau was gevestigd op het voormalige veerplein van Breskens. Het voordeel van deze locatie was dat deze in het werkgebied ligt, zodat omwonenden en belangstellenden gemakkelijk even konden binnenlopen voor informatie.

Projectomvang

In totaal is ruim 10 kilometer van de West-Zeeuws-Vlaamse kust versterkt. De totaalkosten voor alle vijf de deeltrajecten bedragen ongeveer € 130 miljoen. Dit is inclusief voorbereiding, grondverwerving en uitvoeringskosten (alleen de kosten voor de waterveiligheid).

Het Tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma heeft de Zwakke Schakel West-Zeeuws-Vlaanderen volledig gefinancierd. Het werk is ruim binnen het geraamde budget gerealiseerd. Dit was mogelijk door onder andere het aanbestedingsvoordeel en inventieve (goedkopere) oplossingen.