GenX op zuivering en in oppervlaktewater ten westen van Terneuzen

02 jul 2018

Waterschap Scheldestromen bevestigt dat concentraties GenX zijn gemeten op de zuivering Terneuzen en in het oppervlaktewater ten westen van Terneuzen. Eerder werd bekend dat de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Zeeland/Milieudienst Rijnmond (DCMR) GenX had gemeten in het afvalwater van Indaver Industrial Waste Services in Hoek. Door een breuk in de gemeentelijke persleiding dat het afvalwater van Indaver naar de rioolwaterzuivering vervoert, is GenX ook in het oppervlaktewater ten westen van Terneuzen terechtgekomen.

Om de gemeten concentraties te duiden, heeft het waterschap de resultaten van de metingen laten analyseren door de Universiteit van Amsterdam en voorgelegd aan het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Op basis van het advies van het RIVM geeft het waterschap aan dat maatregelen in het oppervlaktewater niet nodig zijn. RUD Zeeland/DCMR is bevoegd gezag en werkt via een handhavingsstrategie aan het terugdringen van GenX in het afvalwater van Indaver.

Gebruik oppervlaktewater

Het waterschap neemt de zogenoemde (potentieel) Zeer Zorgwekkende Stof (ZZS) zeer serieus en heeft in samenwerking met het RIVM onderzocht of maatregelen noodzakelijk zijn. Uit dit onderzoek is naar voren gekomen dat het risico op de waargenomen locaties voor mens, dier en milieu laag is. Direct contact met het oppervlaktewater is door het RIVM onderbouwd veilig verklaard. Uit voorzorg wordt veedrenking en het onttrekken van water voor beregening op enkele plekken ontraden.

Oppervlaktewater

Het waterschap heeft de afgelopen weken meerdere metingen uitgevoerd in het watersysteem ten westen van Terneuzen. Doordat de gemeente Terneuzen direct na de lekkage in de persleiding het hieruit weggelekte water heeft afgevoerd met vrachtwagens, is slechts een beperkte hoeveelheid GenX in het oppervlaktewater terechtgekomen. Vanaf de locatie waar de lekkage eind maart heeft plaatsgevonden tot aan gemaal Braakman, neemt de concentratie GenX af. Door verdunning (neerslag) en afvoer van water, nemen de concentraties ook over het gehele traject af. Het waterschap blijft het water op deze locaties nauwgezet controleren.

Afvalwater

Via de persleiding wordt afvalwater van onder andere Indaver Industrial Waste Services naar de rioolwaterzuivering in Terneuzen vervoerd. De RUD Zeeland/DCMR is bevoegd voor toezicht en handhaving op Indaver. Kunstmatige stoffen als GenX worden door de biologische zuiveringstechnieken op Nederlandse zuiveringen, niet of nauwelijks uit het afvalwater gehaald. Hierdoor komt GenX ook voor in het gezuiverde water dat via de Westelijke Rijkswaterleiding terug het watersysteem in gaat.
 

Duiding en verder onderzoek

Ondanks dat er sprake is van geringe concentraties GenX, wilde het waterschap duiding en advies van experts om een juiste beslissing te kunnen nemen voor de directe omgeving waar GenX in het oppervlaktewater is gemeten en vanzelfsprekend voor zijn medewerkers die op de zuivering werken. Landelijk is onder regie van Inspectie voor Leefomgeving en Transport onderzoek verricht naar de afvalwaterketen van GenX.

Wat is het?

GenX is eigenlijk geen stof, maar een technologie waarbij twee fluorhoudende stoffen worden gebruikt om coatings te maken. Deze coatings worden onder andere gebruikt om pannen te voorzien van een anti-aanbaklaag. Volgens het RIVM is GenX een potentieel zeer zorgwekkende stof voor mensen en dier, zij het alleen bij langdurige inname in heel hoge doseringen.

Aanleiding

Waterschap Scheldestromen stelde een onderzoek in naar de aanwezigheid van GenX in het afvalwater op de rioolwaterzuivering in Terneuzen en het nabij gelegen oppervlaktewater. Aanleiding van dit onderzoek zijn metingen van de RUD Zeeland/DCMR. Uit deze metingen kwam naar voren dat er GenX in het afvalwater van Indaver Industrial Waste Services voorkomt. Het afvalwater van dit bedrijf wordt via een persleiding uit Hoek vervoerd naar de rioolwaterzuivering Terneuzen. Door een lekkage in de betreffende persleiding van de gemeente Terneuzen is GenX in het oppervlaktewater terechtgekomen.


Hier vindt u meer informatie over de onderzochte locaties op 18 mei 2018 en 19 juni 2018 en meer informatie over o.a. de richtlijn van de concentratie GenX in de Veelgestelde Vragen